Nowa ekspozycja dla gibbońców białolicych została uroczyście otwarta w dniu 15 września 2022 roku. Budowa twała 2 lata. Ekspozycja nosi nazwę Vadtha ni, co w języku laotańskim oznacza Świątynię Gibbońców. Budynek został tak zbudowany, by przypominał opuszczoną świątynię, stopniowo pochłonianą przez las.
Zoo Ostrava hoduje hoduje gibbońce białolice od 2002 roku. Dotychczas zamieszkiwały stosunkowo ciasne ekspozycje pozbawione naturalnej roślinności w starym pawilonie naczelnych. Stary pawilon wzniesiony w 1966 roku nie nadaje się już do użytku i jest przeznaczony do rozbiórki.
Teraz gibbońce mają do dyspozycji nowe ponadczasowe obiekty hodowlane połączone z rozległymi wybiegami. Gibbońce w koronach drzew poruszają się brachiacją za pomocą długich kończyn przednich i jednym susem przemierzą nawet odległość 6m. Zatem ich ekspozycja zawiera wysokie drzewo i wiele elementów linowych. Dzięki większej przestrzeni i zieleni warunki hodowli gibbońców są teraz bardziej zbliżone do naturalnych.
Gibboniec białolicy (Nomascus leucogenys)
Zamieszkuje lasy tropikalne północnego Wietnamu i Laosu. Lubi owoce, liście, pączki drzew, małe żyjątka. Żyje w grupach rodzinnych składających się z jednego samca, jednej samicy i ich młodych. Samiec i samica "śpiewają" w duecie. Para melodyjnym nawoływaniem, wzmacnianym przez mały worek gardłowy, zaznacza swoje terytorium i zacieśnia więzy rodzinne. Samiec jest czarny z białymi plamami na policzkach. Samica jest beżowa z białymi i czarnymi częściami na głowie. Samica rodzi jedno młode, które początkowo jest ubarwione jak matka. Po sześciu miesiącach zaczyna zmieniać kolor na czarny. U dorastających samic czerń zmienia się z powrotem na żółto-brązową. Gibboniec białolicy jest jednym z najbardziej zagrożonych gibonów. Wylesianie lasów pierwotnych doprowadziło do fragmentacji siedlisk i z tego powodu gatunek ten występuje na wolności już tylko na nielicznych, oddzielonych od siebie terenach na północy Wietnamu i Laosu. Poszczególne populacje są od siebie izolowane, co może prowadzić do niepożądanego namnarzania osobników spokrewnionych, z tym połączonej degradacji genetycznej, szerzenia się mutacji i chorób w populacji. Bezpośrednim zagrożeniem są również nielegalne połowy na mięso i handel młodymi. Kłusownicy często zabijają rodziców broniących swoje młode.
Tak więc czynność ludzka doprowadziła do tak radykalnego zmniejszenia populacji, że gibboniec białolicy został wpisany na Czerwoną Listę IUCN między krytycznie zagrożone gatunki.
Wybieg zewnętrzny gibbońce dzielą z aksisami bengalskimi (Hyelaphus porcinus porcinus), które są naszym gościom dobrze znane z Safari.
W świątyni można podziwiać też zwinną łasicę syberyjską (Mustela sibirica). Część akwateraryjną w sezonie zamieszkuje jaszczurka krokodylowa (Shinisaurus crocodilurus vietnamensis), żaba Theloderma corticale i drobne rybki kardynałki chińskie (Tanichthys albonubes).
Aksis bengalski (Hyelaphus porcinus porcinus)
jest jednym z najmniejszych jeleniowatych. W kłębie mierzy do 75 cm a jego masa dochodzi do 50 kg. Poroże z trzema odnogami na tykach dorasta do długości 60 cm.
Aksis bengalski jest również nazywany jeleniem świńskim. Nazwę tę zawdzięcza dość krępej posturze i nietypowemu jak na jelenia sposobowi biegania z głową pochyloną do ziemi, zwłaszcza w chwili zagrożenia . Nawet gdy idzie wolno, kiwa głową na boki.
Żyje w wysokiej trawie słoniowej na terenach zalewowych dużych rzek Azji Południowej (Indus, Ganges, Brahmaputra, Mekong). Unika lasów i skupisk drzew. Aksisy bengalskie dobrze pływają i chętnie chronią się w wodzie w razie niebezpieczeństwa. Żerują w nocy zjadając głównie trawy, lubi też liście i owoce. Zwykle żyje samotnie lub w grupach do trzech osobników. Samce znakują swe terytoria substancjami zapachowymi. Jeśli trawa słoniowa zostanie wypalona i powstanie otwarta przestrzeń, to aksisy okresowo skupiają się w większe chmary. Po 7-8 miesiącach ciąży samica zwykle rodzi jedno cętkowane młode. Młode opuszcza matkę zazwyczaj w wieku sześciu miesięcy i wtedy też zmienia się jego ubarwienie na typowe dla zwierząt dorosłych.
Niegdyś ten bardzo liczny gatunek, w ostatnich latach stał się rzadki, głównie ze względu na regulację rzek (tamy), co spowodowało, że tereny zalewowe i sawanny zarosły lasem. Na Czerwonej Liście figuruje jako gatunek zagrożony wyginięciem (Endangered), zwaszcza z powodu regulacji rzek i zanikania podmokłych łąk.
Łasica syberyjska (Mustela sibirica)
Łasica syberyjska, zwana też kałanek to drapieżnik z rodziny łasicowatych. Naturalny obszar występowania kałanka obejmuje środkową i wschodnią Rosję, Mongolię, Koreę Północną i Południową, Japonię (Hokkaido), Chiny, północne Indie, Bhutan, Nepal, Laos, Myanmar, północną Tajlandię i północny Wietnam. Zwierzę zostało również sprowadzone na niektóre wyspy japońskie. Zamieszkuje lasy, zalesione stepy i góry, okolice rzek, bagien i obszary o gęstym pokryciu roślinnym w pobliżu siedzib ludzkich i pól. Żywi się głównie polowaniem na małe ssaki (gryzonie, szczekuszki), płazy, ptaki, jaja, ryby i bezkręgowce. W jego diecie pojawiają również owoce. Jest aktywny głównie w nocy i o zmierzchu. Naturalny obszar występowania kałanka obejmuje środkową i wschodnią Rosję, Mongolię, Koreę Północną i Południową, Japonię (Hokkaido), Chiny, północne Indie, Bhutan, Nepal, Laos, Myanmar, północną Tajlandię i północny Wietnam. Zwierzę zostało również sprowadzone na niektóre wyspy japońskie. Zamieszkuje lasy, zalesione stepy i góry, okolice rzek, bagien i obszary o gęstym pokryciu roślinnym w pobliżu siedzib ludzkich i pól. Żywi się głównie polowaniem na małe ssaki (gryzonie, szczekuszki), płazy, ptaki, ryby i bezkręgowce. W jego diecie pojawiają również jaja i owoce. Kałanek to przede wszystkim zwierzę naziemne, potrafi jednak doskonale się wspinać, a także pływać. Jest aktywny głównie w nocy i o zmierzchu. W ciągu dnia zazwyczaj odpoczywa w szczelinach pod korzenami, w pniach drzew, w norach po gryzoniach, pod nawisami skalnymi itp. Żyje samotnie, interakcje między samcem a samicą mają miejsce głównie w okresie rozrodczym, tj. pod koniec zimy i na początku wiosny. Istnieje znaczna różnica w wadze między samcami a samicami, samce ważą od 650 do 820 g, samice są o około połowę lżejsze (360–430 g). Po 33–37 dniach ciąży samice rodzą od 2 do 12 młodych.
Według Czerwonej Listy IUCN gatunek ten jest klasyfikowany jako najmniejszej troski (Least Concern). Na łasice syberyjskie często prowadzi się polowania ze względu na ich futro użytkowane w przemyśle odzieżowym. Zdarza się, że są one ścigane jako szkodniki, które polują na drób domowy.
Jaszczurka krokodylowa (Shinisaurus crocodilurus vietnamensis)
Dochodzi do 40 cm długości. Swą nazwę zawdzięcza bardzo charakterystycznej pokrywie łuskowej ciała, w której obecne są powiększone, guzikowate osteodermy. Samiec jest zazwyczaj bardziej jaskrawo ubarwiony niż samica, zdobi go też bardziej widoczny deseń na ciele. Odżywia się głównie dużymi bezkręgowcami i niewielkimi wodnymi kręgowcami. Prowadzi samotniczy tryb życia a z partnerem spotyka się tylko w okresie godowym. Samiec jeszcze zwyraźnia kolory aby zainteresować samicę. To gatunek jajożyworodny. Po 8-12 miesiącach ciąży samica rodzi od 2 do 7 dużych, dobrze rozwiniętych, bardzo aktywnych młodych. Jaszczurkom krokodylowym zagraża wylesianie, zanieczyszczenia zbiorników wodnych, oraz kłusownictwo. Gady te są wyszukiwane przez terrarystów, mają też zastosowanie w tradycyjnej medycynie wschodniej.
Hodowlą aksisów bengalskich zajmujemy się od 2013 roku, ale dopiero roku 2024 doczekaliśmy się narodzin młodych. W naszym stadzie hodowlanym ekspozycji Vadtha ni trzy łania urodziły po jednym młodym - są to dwa samce i jedna samica.
Młode u aksisów bengalskich:
Gibbońce na wybiegu:
